ธุรกิจสายการบินทั่วโลก ร่วมมือกันพัฒนาระบบบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส์ หรือ E-ticket สำหรับผู้โดยสารเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา ด้านการขนส่งสินค้าทางอากาศ (Air Cargo) เองก็พยามผลักดันให้มีการขนส่งสินค้า โดยใช้ข้อมูลและเอกสารผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (Paperless) หรือ E–freight ซึ่งปัจจุบันมีการพัฒนาไปค่อนข้างมาก

ในหลายๆ ประเทศ ให้การยอมรับการขนส่งสินค้าทางอากาศระบบอิเล็กทรอนิกส์ แต่ทั้งนี้ยังขึ้นอยู่กับความพร้อมของแต่ละประเทศ และสนามบินปลายทางนั้นๆ ด้วย

เอมิเรตส์ เป็นหนึ่งในสายการบินทั่วโลก ที่ริเริ่มการให้บริการการขนส่งสินค้าระบบอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อปี 2551 เพิ่มความสะดวก รวดเร็ว และตอบสนองความต้องการให้กับลูกค้า ซึ่งขณะนี้สายการบินเอมิเรตส์ให้บริการครอบคลุม 38 สนามบิน อาทิ สิงคโปร์ ฮ่องกง ลอนดอน ซิดนีย์ มิวนิค นิวยอร์ค ดูไบ ฯลฯ คาดว่าภายในสิ้นปี 2553 นี้ สายการบินเอมิเรตส์ จะขยายขีดความสามารถในการให้บริการการขนส่งสินค้าระบบอิเล็กทรอนิกส์ เพิ่มขึ้นเป็น 50 แห่งทั่วโลก

คุณอนิรุทธิ์ ทรงสัตย์ ผู้จัดการฝ่ายขนส่งสินค้าทางอากาศ ประจำประเทศไทย และอินโดจีน สายการบินเอมิเรตส์ เปิดเผยว่า ปัจจุบันมีลูกค้าที่ขนส่งสินค้า ผ่านระบบขนส่งอิเล็กทรอนิกส์ กว่าหนึ่งล้านกิโลกรัมต่อเดือน และสายการบินเอมิเรตส์ยังได้พัฒนาระบบ SkyChain ซึ่งลูกค้าสามารถใช้บริการผ่านทาง เว็บไซต์ www.skycargo.com รองรับทุกกิจกรรมของห่วงโซ่ อุปทานได้อย่างสมบูรณ์แบบ ไม่ว่าจะเป็นการตรวจสอบตารางบิน ทำการสำรองพื้นที่ระวางบรรทุก และติดตามสถานะสินค้า ผ่านทางเว็บไซต์ หรือโทรศัพท์เคลื่อนที่ได้ด้วยตัวเอง ซึ่งเป็นการให้บริการแบบ One Stop Shop ซึ่งได้รับการตอบรับจากลูกค้าเป็นอย่างดี และมีแนวโน้มการเติบโตสูงขึ้นตามลำดับ

สำหรับความพร้อมของสนามบินสุวรรณภูมิ ต่อการเป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้าทางอากาศในระดับภูมิภาค คุณอนิรุทธิ์ ให้ความเห็นว่า สนามบินสุวรรณภูมิ ได้เปรียบทางภูมิประเทศ และสามารถพัฒนาเป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้าทางอากาศในระดับภูมิภาคได้ หากแต่ว่ายังมีอุปสรรคบางประการ ในการผลักดันสนามบินสุวรรณภูมิให้เป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้า ยกตัวอย่าง การที่เขตปลอดอากรยังไม่สามารถให้บริการเต็มรูปแบบได้ ถึงแม้จะก้าวเข้าสู่ปีที่ 4 ของการให้บริการแล้วก็ตาม ดังนั้นจึงอยากให้ทุกๆ ฝ่ายหันมาร่วมมือกัน แก้ไขปัญหาของเขตปลอดอากร โดยเฉพาะอย่างยิ่งระบบข้อมูลการนำเข้า – ส่งออก ที่จะนำมาใช้กับเขตปลอดอากร ยังไม่ประสบความสำเร็จ จึงยังไม่สามารถรองรับระบบการขนส่งอิเล็กทรอนิกส์ได้ ทั้งนี้ทั้งนั้นเพื่อสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้าการอากาศ อีกทางหนึ่งด้วย

แนวโน้มการขนส่งสินค้าทางอากาศ  

ภาพรวมตลาด ของการขนส่งสินค้าทางอากาศของประเทศไทย มีปริมาณเพิ่มขึ้นร้อยละ 4 – 5 ในทุกๆ ปี แต่ในปีที่ผ่านมา ตั้งแต่เดือนกันยายน 2551 โดยผลกระทบจากการทรุดตัวทางเศรษฐกิจทั่วโลก ในขณะที่ช่วงเวลาดังกล่าว ควรจะเป็นช่วงที่มีการขนส่งอย่างหนาแน่น จากผลกระทบดังกล่าวส่งผลให้การขนส่งสินค้าทางอากาศทั่วโลก ลดลงร้อยละ 40–50 จนกระทั่งเดือนตุลาคม 2552 เศรษฐกิจทั่วโลกได้เริ่มกลับมาขยายตัวสูงขึ้นตามลำดับ

จากภาวะเศรษฐกิจปีก่อน คุณอนิรุทธิ์ เปิดเผยว่า สายการบินเอมิเรตส์ ไม่ได้รับผลกระทบมากนัก เนื่องจากดูไบ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการบิน ได้มีการขยายศักยภาพการขนส่งสินค้าทางอากาศ ด้วยเครือข่าย ครอบคลุมพื้นที่กว่า 100 จุดหมายปลายทาง ใน 61 ประเทศ การรักษา และยกระดับมาตรฐานการให้บริการ อีกทั้งคลังสินค้าอันทันสมัย หรือที่เรียกว่า Cargo Mega Terminal ซึ่งสามารถรองรับการขนส่งสินค้าได้มากกว่า 1.2 ล้านตันต่อปี พร้อมเครื่องมือ อุปกรณ์ และระบบการจัดการที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งถือเป็นจุดแข็งของสายการบินเอมิเรตส์ด้วย จึงทำให้สายการบินเอมิเรตส์สามารถแข่งขันกับสายการบินชั้นนำที่ให้บริการตรงสู่จุดหมาย ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ด้วยเหตุผลดังกล่าวข้างต้น เอมิเรตส์สกายคาร์โก้ จึงมีผลประกอบการสูงกว่าเป้าหมายที่วางไว้ ด้วยปริมาณสินค้า 1.6 ล้านตัน เพิ่มขึ้น ร้อยละ 12 จากปีก่อน

สายการบินเอมิเรตส์ เป็นหนึ่งในไม่กี่สายการบินที่สามารถขนส่งสินค้าได้ทุกประเภท รวมถึงสินค้าที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ สินค้ามูลค่าสูง (Valuable Cargo) สินค้าอันตราย (Dangerous Goods) ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรเพื่อการอุปโภค – บริโภค (Perishable Products) สัตว์เลี้ยง และสิ่งมีชีวิต (Animal Care) สินค้าที่ต้องการการป้องกันพิเศษ (Protect) และสินค้าที่ต้องการควบคุมอุณหภูมิตลอดการขนส่ง (Cool Chain) ซึ่งมีแนวโน้มการขยายตัวเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้เรายังให้บริการพิเศษแบบ Door – to – Door รองรับทุกความต้องการของลูกค้า

เอมิเรตส์ สกายคาร์โก้ จึงได้รับการยอมรับจากลูกค้า ซึ่งพิสูจน์ได้จากรางวัลล่าสุด Cargo Airline of the Year, Best Middle East Cargo Airline และรางวัลอื่น ๆ อีกมากมายที่ได้รับในปี 2553

นอกจากนี้ สายการบินเอมิเรตส์ ได้สั่งซื้อเครื่องบินโดยสารเข้าประจำการเพิ่มเป็นจำนวนมาก โดยจะมีการส่งมอบเครื่องบินลำใหม่ให้กับสายการบินเฉลี่ยเดือนละหนึ่งลำ โดยล่าสุด สั่งซื้อเครื่องบินโดยสาร A380 เพิ่ม 32 ลำ จากเดิมที่สั่งจองไว้ 58 ลำ และเครื่องบินโดยสารรุ่น B777ER อีก 30 ลำ ซึ่งถือได้ว่า ปัจจุบัน สายการบินเอมิเรตส์เป็นสายการบินเดียว ที่มีเครื่องบินโดยสาร แอร์บัส A380 และโบอิ้ง B777 ประจำฝูงบินมากที่สุด

จากนโยบายการขยายฝูงบิน แสดงถึงวิสัยทรรศน์ ในการคาดการแนวโน้มการขยายตัวของการขนส่งสินค้าทางอากาศ และการเจริญเติบโต ของธุรกิจการบิน โดยในปีนี้ สายการบินเอมิเรตส์ได้ขยายเส้นทางใหม่ อีก 5 เส้นทาง คือ โตเกียว อัมสเตอร์ดัม ปราก แมดริด และ เมืองดาร์การ์ ประเทศเซเนกัล รวมทั้งในหลายเมืองหลัก ที่จะมีการเพิ่มเที่ยวบิน ในเร็วๆ นี้

การขนส่งสินค้าทางอากาศประเภทพิเศษ  

การให้บริการ การขนส่งสินค้าที่มีการควบคุมอุณหภูมิตลอดการขนส่ง (Cool Chain) ของสายการบินเอมิเรตส์ ถือเป็นหนึ่งในสายการบินชั้นนำที่ให้บริการเต็มรูปแบบ รวมถึงผลิตภัณฑ์ White Cover ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่คิดค้นขึ้นเฉพาะของสายการบินเอมิเรตส์ เพื่อช่วยในการควบคุมอุณหภูมิ และความชื้น ในการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทาง อย่างเพื่อรักษาคุณภาพสินค้าตามอุณภูมิ และที่ลูกค้าต้องการ

“ประเภทของสินค้าส่งออกของประเทศไทย ยังคงเป็นผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร เพื่อการอุปโภค–บริโภค เป็นอันดับหนึ่ง รองลงมาจะเป็นสินค้าในหมวดชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และอะไหล่รถยนต์ แต่เป็นที่น่าเสียดายว่า สินค้าในหมวดเสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่มได้มีการสั่งซื้อจากประเทศไทยน้อยลง ผู้นำเข้าสินค้าจากทั้งสหรัฐฯ ยุโรป เริ่มหันไปสั่งซื้อจากประเทศเพื่อนบ้านของเรา เช่น จีน เวียดนาม กัมพูชา และลาว เนื่องจากค่าแรงที่ถูกกว่า แต่คุณภาพใกล้เคียงกัน และการแข่งขันทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ รวมถึงเสถียรภาพทางการเมือง ที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความน่าเชื่อถือในการลงทุนภายในประเทศ” คุณอนิรุทธิ์ ให้ความเห็น

คุณอนิรุทธิ์ กล่าวโดยสรุปถึงแนวโน้มการเติบโตของธรุกิจการขนส่งสินค้าทางอากาศว่า การนำเข้าสินค้าประเภทสินค้าเพื่อสุขภาพ รวมถึงสิ้นค้าประเภทยา จะมีอัตราการเจริญเติบโตสูงขึ้น ส่วนการส่งออกของประเทศไทย ยังคงเป็นสินค้าเกษตร และอุตสาหกรรมทางการเกษตร อาหารทะเล อาหารแช่แช็ง โดยคาดการว่าประเทศไทยจะมีอัตราการเจริญเติบโตอยู่ในระดับสูง ประเทศหนึ่งของโลก