ท่าเรือพนมเปญไม่ได้เป็นท่าเรือยุทธศาสตร์ในแผนพัฒนากลยุทธ์ท่าเรือ ทั้งนี้เพราะไม่ใช่ท่าเรือใหญ่ ไม่มีเทคโนโลยีพื้นฐานใดๆ และยังไม่ได้ติดกับมหาสมุทร แต่ท่าเรือแห่งนี้กำลังแสดงให้เห็นว่าถ้ามีการพัฒนาเรื่องการอำนวยความสะดวกแล้วจะเป็นตัวขับเคลื่อนการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่สำคัญ 

ท่าเรือแห่งนี้ตั้งลึกเข้าไปในแม่น้ำแม่โขงประมาณ 348 กิโลเมตรจากทะเลจีนใต้ และกำลังช่วยประเทศกัมพูชาแปรเปลี่ยนจากประเทศล้าหลังเป็นประเทศโลกาภิวัฒน์อันมีศักยภาพเท่ากับประเทศเวียดนาม โดยเฉพาะในเรื่องค่าแรงงานต่ำ วัตถุดิบราคาถูก และการพัฒนาการค้าต่างประเทศเพื่อดึงดูดเหล่านักลงทุนและพัฒนาเศรษฐกิจ

หัวหน้าฝ่ายบริหารการบูรณาการกล่าวว่า เป็นเวลาหลายปีมาแล้วที่ประเทศกัมพูชาล้มเหลวด้านการเมือง การลงทุนกับโครงสร้างพื้นฐานอยู่ในระดับต่ำ ระบบการขนส่งแห่งชาติยุ่งเหยิงและมีราคาสูง และยังขาดการพัฒนาทางด้านโลจิสติกส์เพื่อที่จะดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศเหมือนอย่างที่ประเทศเวียดนามเคยทำได้ประสบความสำเร็จ

ประเทศกัมพูชาได้พัฒนาการบริการทางด้านศุลกากร และเริ่มสร้างถนนให้เชื่อมต่อแหล่งอุตสาหกรรมกับตลาดหลักในเอเชียทั้งทางบกและทางอากาศ

ท่าเรือพนมเปญ (Phnom Penh Autonomous Port –PPAP) เป็นทั้งท่าเรือแห่งรัฐบาลและท่าเรือเอกชน ในขณะนี้กำลังพยายามบริหารกระบวนการทำงานต่างๆ ให้เป็นไปอย่างราบรื่น เพื่อให้สามารถลดต้นทุนทางการค้าจากการขนส่งเข้าและออกไปยังตลาดต่างประเทศทางทะเล

นาย Ieng Veng Sun รองผู้อำนวยการ PPAP กล่าวว่า พิธีการเกี่ยวกับคาร์โก้ได้ถูกปรับปรุงเมื่อมีการเปิดตึกบริหารใหม่โดยนำเสนอบริการเบ็ดเสร็จ (one-stop-shop) ให้กับผู้ขนส่งทางเรือและผู้ขนส่งต่อ ทั้งนี้เพื่อพยายามเข้าถึงตลาดต่างประเทศได้มากขึ้น นอกจากนี้ยังมีการวางแผนการสร้างคลังสินค้าใหม่ขึ้นในพื้นที่ท่าเรือ

ถึงแม้ว่าท่าเรือหลักของประเทศคือ Sihanoukville แต่ยังไม่มีมีการบริการคอนเทนเนอร์จากบริษัทต่างประเทศมาเปิดให้บริการเท่าใด ผู้ทำการค้าบริเวณใกล้เคียงกรุงพนมเปญต้องบรรทุกสินค้าโดยรถบรรทุกขนส่งและการขนส่งทางเรือไปยังท่าเรือ Sihanoukville หรือไปยังท่าเรือในประเทศไทย หรือเวียดนาม หลังจากนั้นค่อยลำเลียงคาร์โก้ไปยังชุมทางต่างๆ ในสิงคโปร์หรือฮ่องกง ถึงแม้จะไม่ใช่ทางออกที่ดีสำหรับบริษัทต่างชาติที่มีซัพพลายเชนซับซ้อน

การพัฒนาท่าเรือเวียดนาม Cai Mep ซึ่งเป็นท่าเรือคอนเทนเนอร์ชุมทางสำคัญในเอเชีย ขณะนี้กำลังอยู่ระหว่างการดำเนินการ ท่าเรือแห่งนี้ตั้งอยู่ในเมืองโฮจิมินห์ใกล้กับปากน้ำแม่โขง บริษัทท่าเรือเอกชนเช่น SSA Marine, Hutchison Port Holdings, APM Terminals และ PSA International ต่างมีส่วนร่วมในการประมูลการสร้างสถานีท่าเรือแห่งนี้

การเปิดท่าเรือ Cai Mep เมื่อฤดูร้อนปีที่แล้วทำให้ท่าเรือเป็นชุมทางการขนส่งคอนเทนเนอร์การส่งออกจากกรุงพนมเปญ Mr. Sun กล่าวว่า ท่าเรือ Cai Mep สามารถเข้าถึงการขนส่งทางเรือ และยังลดเวลาและต้นทุนสำหรับผู้ขนส่งทางเรือ เช่น การขนส่งไปยังสหรัฐอเมริกาสามารถลดต้นทุนลงได้ 100-200 ดอลลาร์สหรัฐ และลดเวลาลงได้ 2-3 วัน สำหรับตู้คอนเทนเนอร์แต่ละตู้

PPAP จัดการการขนส่งได้ 43,312 TEU เมือปีที่แล้ว ถึงแม้ว่าตัวเลขได้ลดลงไปจากปี 2551 ซึ่งสามารถขนส่งได้ 47,504 TEU สำหรับในปีนี้คาดว่าจะขนส่งได้ 65,250 TEU และเพิ่มขึ้น 75% จากปีที่แล้ว เริ่มตั้งเดือนมกราคมเป็นต้นมาท่าเรือแห่งนี้ขนส่งได้ 4,547 TEU และเพิ่มขึ้น 50% ในเดือนกุมภาพันธ์เป็นตัวเลข 3,271 TEU

เมื่อมีสิ่งอำนวยความสะดวกเกิดขึ้นจึงทำให้มีแผนการสร้างคอนเทอนเนอร์เทอร์มินัลเพิ่มขึ้น PPAP เป็นบริษัทที่บริหารจัดการด้วยตนเองภายใต้การดูแลจากกระทรวงการจัดการสาธารณะและการขนส่ง กระทรวงการเงินและเศรษฐกิจ PPAPเป็นเจ้าของคอนเทนเนอร์เทอร์มินัลหนึ่งหลังขนาด 20x300 เมตร และมีพื้นที่คลังคอนเทนเนอร์ขนาด 92,000 ตารางเมตร

PPAP คาดหวังเงินกู้จำนวน 28 ล้านดอลลาร์จากรัฐบาลจีนเพื่อใช้ในการสร้างคอนเทนเนอร์เทอร์มินัลรวมถึงสิ่งอำนวยความสะดวกให้เสร็จทันปี 2555 เมื่อรัฐบาลจีนอนุมัติ PPAP จะขอความช่วยเหลือเพิ่มเติมจากกระทรวงที่เกี่ยวข้อง หรือไม่ก็จะหาความร่วมมือจากภาคเอกชน

สำหรับการก่อสร้างขั้นแรกจะเพิ่มสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อให้สามารถบรรจุคาร์โก้ได้ 120,00 TEU บนพื้นที่ 12 เฮกเตอร์ หลังจากนั้นจะเพิ่มขนาดเทอร์มินัลให้สามารถมีพื้นที่เก็บคาร์โกได้ 300,000 TEU

การขุดลอกคลองคาดว่าจะเสร็จในอีกห้าปีข้างหน้านี้ เรือบรรทุกขนาด 320 TEU สามารถเข้าเทียบท่าได้ซึ่งจะช่วยเพิ่มเศรษฐกิจโดยการใช้ท่าเรือ PPAP ให้เป็นประโยชน์

เมื่อเศรษฐกิจในกัมพูชากำลังรุ่ง ทางท่าเรือของพนมเปญหวังจะได้รับผลประโยชน์โดยตรงเช่นกัน Mr. Sun กล่าวทิ้งท้าย

ที่มา: บทความจาก Port Strategy