หลายต่อหลายคนยังคงไม่เข้าใจประเด็นพื้นฐานสำคัญว่า การ “ปรับปรุงสมรรถนะ” ในการดำเนินงานโดยส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นได้ด้วยการ “ปรับปรุงกระบวนการ”สภาวิชาชีพการจัดการโซอุปทาน (CSCMP)
เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินกระบวนการโซ่อุปทานที่ได้รวมวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุด (Best Practice) ของการจัดการโซ่อุปทานไว้ และเป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไป ได้แก่ เครื่องมือของสภาโซ่อุปทาน (Supply Chain Council - SCC) อันได้แก่ SCOR Model หรือแบบจำลองอ้างอิงการดำเนินงานโซ่อุปทาน (Supply Chain Operation Reference Model) และกระบวนการมาตรฐาน (Process Standard) ของสภาวิชาชีพการจัดการโซ่อุปทาน (Council of Supply Chain Management Professional - CSCMP)
SCOR Model ของสภาโซ่อุปทานเป็น “แบบจำลองอ้างอิง” (Reference Model) ที่ครอบคลุมกระบวนการโซ่อุปทานที่ใช้กันทั่วไป การนำแบบจำลองนี้ไปใช้ต้องใช้ความพยายามในการศึกษาทำความเข้าใจพอสมควร และต้องศึกษาในรายละเอียดว่าจะนำส่วนใดมาประยุกต์ใช้กับองค์กรที่เจาะจงหนึ่งๆ อย่างไร ส่วนกระบวนการมาตรฐานของ CSCMP ซึ่งใช้โครงสร้างกระบวนการคล้ายๆ กับ SCOR เป็นเครื่องมือสำหรับการประเมินกระบวนการทั่วไปอย่างรวดเร็วและมีข้อดีคือใช้ง่ายกว่า และจะดีสำหรับการเริ่มโครงการโซ่อุปทานในช่วงต้น แต่ที่เหมือนกันคือเราสามารถใช้ทั้ง 2 เครื่องมือนี้เพื่อค้นพบ “จุดอ่อน” ของกระบวนการและให้รายการตรวจสอบ (Checklist) เพื่อตรวจว่ามีวิธีดำเนินการในแต่ละกระบวนการตามวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุดหรือยัง แม้ว่าทั้ง 2 เครื่องมือนี้ไม่ได้ลงรายละเอียดไปมากกว่ากระบวนการทั่วๆ ไปที่มักพบได้ในองค์กรใดๆ ก็ตามที่ผลิตหรือกระจากผลิตภัณฑ์ อย่างไรก็ตาม เครื่องมือทั้งสองช่วยให้ผู้ใช้ประเมินได้ว่าพวกเขาได้ดำเนินการหน้าที่งานพื้นฐานที่สำคัญได้ดีเพียงไร
ผมได้เคยกล่าวถึงและเขียนบทความเกี่ยวกับ SCOR Model อยู่เสมอๆ รวมถึง ยังมีบทความภาษาไทยของนักวิชาการและนักเขียนท่านอื่นๆ ที่ได้กล่าวถึงแบบจำลองนี้อีกมากเช่นกัน ดังนั้น ในบทความนี้ (และบทความต่อเนื่องในฉบับหน้า) จึงจะกล่าวถึง “กระบวนการมาตรฐาน” หรือ Process Standard ของ CSCMP เป็นหลัก
Process Standard ของ CSCMP
CSCMP ได้กำหนดกระบวนการมาตรฐานการจัดการโซ่อุปทาน (Supply Chain Management Process Standard) ออกมาเช่นกัน มาตรฐานเหล่านี้ใช้โครงสร้างกระบวนการเช่นเดียวกับ SCOR Model คือ PLAN, SOURCE, MAKE, DELIVER, RETURN และ ENABLE
อย่างไรก็ตาม แม้ว่ากระบวนการหลักจะเหมือนกัน แต่ได้มีการจัดหมวดย่อยในแต่ละกระบวนการหลักแตกต่างออกไป ดังในตาราง 1 และในแต่ละหมวดย่อยของกระบวนการได้มีการระบุคุณลักษณะของกระบวนการที่เป็น “ขั้นต่ำ” ที่แนะนำไว้และกระบวนการที่เป็นวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุด มาตรฐานเหล่านี้มาจากทั้งการวิจัยเชิงวิชาการและการสังเกตจากวิธีปฏิบัติจริงขององค์กรต่างๆ รวมทั้งวารสารและนิตสารด้านโลจิสติกส์และโซ่อุปทานชั้นนำ และเอกสารจากองค์กรวิชาชีพต่างๆ เช่น WERC (Warehousing Education and Research Council), APICS (The Association for Operations Management) และ APQC (American Productivity & Quality Center) โดยรวมทั้งหมดแล้วมี 219 คุณลักษณะของกระบวนการ สิ่งที่ผู้จะนำไปใช้ควรทำคือ ให้กำหนดลำดับความสำคัญในหมวดที่สำคัญที่สุดและมุ่งเน้นประเมินในหมวดนั้นๆ
ตารางที่ 1 Supply Chain Management Process Standard ของ CSCMP
| Main Processes | Process Subcategory |
| Plan (13) | 1.1 Supply Chain Planning (7) 1.2 Supply/Demand Alignment (4) 1.3 Inventory Management (2) |
| Source (22) | 2.1 Strategic Sourcing (7) 2.2 Supplier Management (7) 2.3 Purchasing (4) 2.4 Inbound Material Management (4) |
| Make (47) | 3.1 Product Engineering (4) 3.2 Partnership & Collaboration (5) 3.3 Product or Service Customization (6) 3.4 Manufacturing Process (9) 3.5 Lean Manufacturing (11) 3.6 Make Infrastructure (9) 3.7 Support Processes (3) |
| Deliver (55) | 4.1 Order Management (7) 4.2 Warehousing/Fulfillment (8) 4.3 Customization/Postponement (5) 4.4 Deliver Infrastructure (4) 4.5 Transport (6) 4.6 E-Commerce Delivery (6) 4.7 Managing Client/Customer Partnership (11) 4.8 Post-Sales Technical Support (6) 4.9 Customer Data Management (2) |
| Return (15) | 5.1 Receiving & Warehousing (4) 5.2 Transport (2) 5.3 Repair & Refurbishment (3) 5.4 Communicate (3) 5.5 Manage Customer Expectations (3) |
| Enable (67) |
6.1 Strategy & Leadership (2) |
มาตรฐานของ CSCMP มีเป้าหมายที่องค์กรที่ต้องการประเมินวิธีปฏิบัติโซ่อุปทานของตนเองอย่างรวดเร็ว เพื่อบ่งชี้ความจำเป็นในการปรับปรุง ผู้ใช้สามารถใช้เครื่องมือนี้เพื่อบ่งชี้จุดแข็งและจุดอ่อน และจากนั้นมุ่งเน้นความพยายามไปที่จุดที่จะได้ประโยชน์สูงสุด ผลของการประเมินอาจยำไปเปรียบเทียบกับองค์กรอื่นเพื่อเพิ่มประสิทธิผลโดยรวมได้
หนังสืออ้างอิง Ayers, James, Handbook of supply chain management. AUERBACH (2006). Woody, Roger W., Supply Chain Process Assessment in the Supply Chain : The EMBARQ TM , CSCMP Peru Roundtable Presentation (2009)
ดร. .วิทยา สุหฤทดำรง ผู้อำนวยการสถาบันวิทยาการโซ่อุปทาน มหาวิทยาลัยศรีปทุม
You must be a registered user to comment. Click here to register.
Already a user? Click here to login.