นายสุชาติ จันทรานาคราช ประธานสภาผู้ส่งสินค้าทางเรือแห่งประเทศไทย(สรท.) เปิดเผยกับ "ฐานเศรษฐกิจ"ว่า ขณะนี้ผู้ส่งออกของไทยต้องแบกรับภาระต้นทุนการส่งออก และเผชิญกับปัญหาความสามารถในการแข่งขันที่ลดลงอย่างมาก อันเนื่องมาจากราคาน้ำมันในตลาดโลกที่พุ่งไม่หยุดทำสถิติใหม่เป็นรายวัน มีผลให้ค่าระวางเรือ และค่าใช้จ่ายเรียกเพิ่มจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น(BANKER ADJUSTMENT FACTOR : BAF) รวมถึงค่าใช้จ่ายอื่นๆ ปรับตัวสูงขึ้น

ทั้งนี้หากเปรียบเทียบในส่วนของค่าระวาง และค่า BAF ช่วง 5 เดือนแรกของปีนี้กับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา ในหลายเส้นทางได้ปรับสูงขึ้นมาก อาทิ ค่าระวางเรือ สายไทย-ยุโรป ปรับจาก 1,300 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ตู้(ตู้คอนเทนเนอร์ขนาด 20 ฟุต) เพิ่มเป็น 1,495 ดอลลาร์/ตู้ สายไทย-ญี่ปุ่น จาก 550 ดอลลาร์/ตู้ เพิ่มเป็น 680 ดอลลาร์/ตู้ ส่วนสายไทย-สหรัฐอเมริกาค่าระวางเรือในเวลานี้ได้ปรับตัวลดลง เนื่องจากเศรษฐกิจสหรัฐฯชะลอตัว ทำให้ความต้องการใช้ตู้คอนเทนเนอร์ขนส่งไปสหรัฐฯของประเทศคู่ค้าลดลง มีผลให้ค่าระวางเรือปรับตัวลดลง

อย่างไรก็ดีนอกจากค่าระวางเรือในสายเดินเรือไทย-ยุโรป ไทย-ญี่ปุ่น และสายอื่นๆ ที่ปรับตัวสูงขึ้นแล้ว ในส่วนของค่า BAF ซึ่งสายเดินเรือเรียกเก็บเพิ่มจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น พบว่าในทุกสายมีการปรับตัวสูงขึ้นมาก อาทิ สายไทย-สหรัฐฯ ช่วง 5 เดือนแรกเรียกเก็บแล้วที่ 724 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ตู้ขนาด 20 ฟุต จากช่วงเดียวกันของปีก่อนเก็บที่ 345 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ตู้ หรือเพิ่มขึ้น 109% ส่วนตู้ขนาด 40 ฟุตเรียกเก็บที่ 905 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ตู้ จากช่วงเดียวกันของปีก่อนเรียกเก็บ 455 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ตู้ หรือเพิ่มขึ้น 99%

"เวลานี้สายเดินเรือได้ปรับค่าระวางเรือโดยส่วนใหญ่ ส่วนค่า BAF ได้ปรับขึ้นทุกสายตามราคาน้ำมันที่ปรับตัวสูงขึ้นมาก กระทบต่อต้นทุนของผู้ส่งออกไทย โดยคนที่ค้าแบบเอฟโอบี (รับผิดชอบส่งสินค้า ณ ท่าเรือต้นทุน ไม่รวมค่าขนส่งและค่าประกันภัยสินค้าถึงปลายทาง) แม้จะกระทบไม่มาก เพราะผู้ซื้อจะผลักภาระผู้บริโภค แต่ก็จะถูกต่อรองราคาสินค้ามากขึ้น ขณะที่คนที่ค้าแบบซีไอเอฟ (รับผิดชอบค่าขนส่งถึงปลายทางบวกค่าประกันภัย) จะกระทบมากเพราะค่าระวาง และค่า BAF ปรับขึ้นกว่าเท่าตัว"นายสุชาติ กล่าวและว่า

นอกจากราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์มีผลต่อค่าขนส่งทางเรือไปยังประเทศปลายทางที่ปรับตัวสูงขึ้นมากแล้ว ราคาน้ำมันยังส่งผลกระทบต่อต้นทุนการผลิตของผู้ประกอบการในประเทศที่ปรับตัวสูงขึ้น อาทิ ค่าบรรจุภัณฑ์ กระดาษ พลาสติก เหล็ก ซีเมนต์ และอื่นๆ เพราะค่าขนส่งปรับตัวสูงขึ้น นอกจากนี้ในกลุ่มผู้ผลิตสินค้าอาหาร หรือเกษตรแปรรูป ยังต้องแบกรับราคาวัตถุดิบธัญพืชที่ปรับตัวสูงขึ้นอันเนื่องมาจากการแย่งซื้อวัตถุดิบของกลุ่มผู้ผลิตพลังงานทดแทน และผู้ผลิตอาหารส่งออก ราคาน้ำมันยังมีผลต่อค่าครองชีพของประชาชนที่ปรับตัวสูงขึ้น และทำให้ภาวะเงินเฟ้อสูงขึ้น จนเป็นเหตุให้รัฐบาลต้องปรับอัตราค่าจ้างแรงงาน

จากปัจจัยทั้งหมดที่กล่าวมามีผลให้ผู้ประกอบการมีต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นมาก ขณะที่การขอปรับราคาสินค้าไม่สามารถทำได้ตามต้นทุนที่สูงขึ้นจริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งลูกค้าในตลาดสหรัฐฯและตลาดญี่ปุ่นที่เวลานี้ทั้งค่าเงินดอลลาร์ และค่าเงินเยนอยู่ในภาวะที่อ่อนค่าลงมาก ทำให้ผู้บริโภคมีกำลังซื้อลดลง การขอปรับราคาสินค้ากับลูกค้าจึงค่อนข้างยาก ส่วนตลาดสหภาพยุโรป (อียู) ซึ่งเป็นหนึ่งในตลาดหลักของไทย แม้ค่าเงินยูโรจะแข็งค่า แต่การปรับราคาใช่ว่าจะทำได้ง่ายๆ เพราะไทยมีคู่แข่งขันเป็นจำนวนมาก หากสินค้าไทยปรับราคาสูงขึ้นมากจะมีผลต่อการแข่งขันทันที ขณะที่เวลานี้จากเงินบาทที่ยังแข็งค่ามากทำให้สินค้าไทยก็มีราคาค่อนข้างสูงอยู่แล้ว

"หากปีนี้การส่งออกของไทยขยายตัวที่ 12.5% ตามเป้าหมายที่กระทรวงพาณิชย์ตั้งไว้ต้องถือว่าเก่งเพราะต้นทุนทุกอย่างของผู้ประกอบการเพิ่มสูงขึ้นมาก ทำให้ความสามารถในการแข่งขันลดลง และจะสังเกตเห็นว่าสินค้าบางกลุ่มเช่นอัญมณีช่วง 4 เดือนแรกพุ่งสูงขึ้นผิดปกติ(ขยายตัว 77%) เป็นผลจากการเก็งกำไรส่งออกทองคำ ขณะที่การนำเข้าน้ำมันมีมูลค่าสูงขึ้นมากหากรัฐบาลบริหารจัดการไม่ดีมัวแต่คิดแก้ไขรัฐธรรมนูญ โดยไม่ใส่ใจแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ และช่วยเหลือผู้ส่งออกเท่าที่ควร ปีนี้ไทยอาจขาดดุลการค้ามากเป็นประวัติการณ์ (4 เดือนแรกไทยขาดดุลการค้า 114,939 ล้านบาท)"นายสุชาติ กล่าว