นางนันทวัลย์ ศกุนตนาค อธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เปิดเผยว่า สำนักเลขาธิการอาเซียนได้จ้างนักวิชาการศึกษาผลกระทบของการรวมกลุ่มประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) ในปี 2558 พบว่า ธุรกิจขนาดกลางและเล็ก (เอสเอ็มอี) จะได้รับประโยชน์จากการเข้าถึงตลาดที่ใหญ่ขึ้น ต้นทุนและค่าใช้จ่ายถูกลง เนื่องจากไม่มีภาษีนำเข้า
ขณะเดียวกัน ยังพบว่านักลงทุนอาเซียนจะได้ประโยชน์จากสิทธิในการลงทุน และความคุ้มครอง การเคลื่อนย้ายแรงงานฝีมือในภูมิภาคเสรียิ่งขึ้น ผู้บริโภคจะได้รับประโยชน์จากการเข้าถึงสินค้าและบริการที่ราคาถูกลงและหลากหลาย

ขณะเดียวกัน ผลศึกษายังได้ระบุถึงศักยภาพของไทยต่อการรวมกลุ่ม พบสินค้าที่คาดว่าไทยจะได้รับผลกระทบ ได้แก่ ข้าว น้ำมันปาล์ม กาแฟ ยาและเครื่องสำอาง เนื่องจากการแข่งขันสูงขึ้น และมีต้นทุนเพิ่มในการผลิตสินค้าให้ได้ตามข้อกำหนดและมาตรฐานอาเซียน

ด้านสินค้าเกษตรบางรายการ คือ ชาและถั่วเหลืองจะไม่ได้รับผลกระทบจากการแข่งขันด้านราคา เนื่องจากไทยผลิตเพื่อส่งออกน้อย

สำหรับสินค้าและบริการที่ไทยจะได้ประโยชน์และมีศักยภาพในการแข่งขัน ได้แก่ สินค้าสิ่งทอ บริการสุขภาพ ยานยนต์ และบริการคอมพิวเตอร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสาขาธุรกิจประมวลผลข้อมูลและฐานข้อมูล

นางนันทวัลย์ กล่าวว่า เมื่อมองในแง่ผลประโยชน์ของอาเซียนภาพรวม พบว่า เกิดประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการเมืองในภูมิภาคอย่างกว้างขวาง เพราะอาเซียนจะกลายเป็นกลุ่มเศรษฐกิจที่สำคัญอีกกลุ่มหนึ่งในเวทีโลก ทำให้มีบทบาทและอำนาจต่อรองในเวทีระหว่างประเทศเพิ่มมากขึ้น

ในด้านรายได้ จะทำให้รายได้ที่แท้จริงของอาเซียนเพิ่มขึ้น 5.3% หรือคิดเป็นมูลค่า 6.9 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งมีมูลค่ามากกว่า 6 เท่า เมื่อเทียบกับผลที่ได้รับจากการบรรลุเป้าหมายของการเปิดเสรีอาเซียน (อาฟตา) โดยสมาชิกอาเซียนทุกประเทศจะได้ประโยชน์จากเออีซีร่วมกัน

ด้านการลงทุน อาเซียนจะสามารถดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (เอฟดีไอ) เพิ่มขึ้น หรือขยายตัวเพิ่มขึ้น 28-63% คิดเป็นมูลค่า 1.17-2.64 แสนเหรียญสหรัฐ เมื่อเปรียบเทียบกับมูลค่า เอฟดีไอในปี 2549 หรือทำให้จีดีพีขยายตัวเพิ่ม 0.5-1.0% ต่อปี

นอกจากนี้ โครงการศึกษาดังกล่าวได้ขยายขอบเขตการจัดทำแผนรองรับผลกระทบสาขาบริการ หรือสินค้าที่คาดว่าจะได้รับผลกระทบ และแผนส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากเออีซี สำหรับสาขาที่ไทยมีศักยภาพด้วย กำหนดเสร็จสมบูรณ์ภายในเดือนก.พ. 2553 ซึ่งจะได้นำผลศึกษาเผยแพร่ต่อไป