การก่อสร้างถนน รางรถไฟ ท่าเรือ และสนามบินในประเทศและเชื่อมกับประเทศเพื่อนบ้านเพื่อรองรับการค้าชายแดนในแต่ละปีที่พุ่งขึ้นสูง ถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นในลำดับต้น ๆ ของข้อตกลงความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างไทยกับประเทศคู่ค้า

โดย นายศิลปชัย จารุเกษมรัตนะ หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงคมนาคม ได้กล่าวในหัวข้อระบบโลจิสติกส์ในส่วนกระทรวงคมนาคม : สถานการณ์ แนวโน้มและโอกาสทางการแข่งขันในอนาคตของไทยว่า ปัจจุบันทางหลวงของไทยมีความยาว 5 หมื่นกิโลเมตร และถนนทางเชื่อมต่าง ๆ กว่า 1.28 แสนกิโลเมตร และไทย มีทางหลวงอาเซียนไฮเวย์ (AH ) ป้ายสีฟ้า AH -01 จนถึง AH -19 AH -121 มานานกว่า 20 ปี จากกรุงเทพมหานครไปภาคใต้ เป็นต้น

ขณะเดียวกันภาครัฐไม่ได้มองระบบ โลจิสติกส์ภายในประเทศเพียงอย่างเดียว ยังมีกับประเทศเพื่อนบ้าน โดยไทยมีโครงการที่มีข้อตกลงในระดับภูมิภาคกับประเทศเพื่อนบ้านมากมาย ล่าสุดคือโครงการสร้างถนนจากด่านห้วยโกร๋น จังหวัดน่าน-เมืองปากแบ่ง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) การประมูลสร้างสะพานข้ามแม่น้ำโขงแห่งที่ 4 ที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย ไปเมื่อเร็ว ๆ นี้ ซึ่งเป็น จุดเริ่มต้นของถนน R 3 A (ไทย-สปป.ลาว-จีน) ถนนสาย 67 ช่องสะงำ จังหวัดศรีสะเกษ-เสียมราฐ ด้านการเชื่อมกับ พม่า มีถนนสายกาญจนบุรี-ทวาย และสายเมียวดี ตรงข้ามอำเภอแม่สอด จังหวัดตากไปเมืองต่าง ๆ ของพม่าบริเวณเชิงเขาตะนาวศรี

ทางด้านการค้าทางทะเล ท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบัง เรือแม่ของบริษัทเดินเรือ ข้ามทวีปยังแวะจอดขนถ่ายสินค้าน้อย ฉะนั้นถ้าเราพัฒนาท่าเรือให้ดียิ่งขึ้นไทยจะมีโอกาสเป็นจุดแวะขนถ่ายสินค้าของสายการเดินเรือหลักมากขึ้น โครงการคอคอดกระ ที่มีการสกัดกั้นไม่ให้เกิด ถ้าไทยผลักดันเกิดได้จะกระทบต่อเส้นทางเดินเรือในช่องแคบมะละกาที่ปัจจุบันเรือผ่านมากขึ้นเรื่อย ๆ และมีปัญหาโจรสลัดมาก การเดินเรือผ่านช่องแคบนี้จะมีอุปสรรคในอนาคตมาก ฉะนั้นโครงการคอคอดกระของไทยอาจ เกิดขึ้นอีกครั้ง แต่รูปแบบโครงการจะเป็นแลนด์บริดจ์เชื่อม 2 ฝั่งทะเลคือ อันดามันกับอ่าวไทย

ปัจจุบันไทยมีจุดผ่านแดน (Check points) กับประเทศเพื่อนบ้านหลายจุด โดยจุดผ่านแดนไทย-สปป.ลาวมี 13 จุด กับกัมพูชามี 6 จุด กับพม่า 3 จุด และจุดผ่านแดนถาวรกับมาเลเซีย 7 จุด ซึ่งไทยกับมาเลเซียจะมีรถบรรทุกจดทะเบียน 2 ป้ายทั้งในไทยและมาเลเซีย

ไทยยังมีข้อตกลงโควตารถบรรทุก ไทย-เวียดนามฝ่ายละ 250 คัน ไทยสามารถขนส่งสินค้าผ่าน สปป.ลาวไปเวียดนามโดยไม่ต้องเปลี่ยนรถบรรทุก เช่นเดียวกับข้อตกลงกับ สปป.ลาวและพม่า รถบรรทุกสามารถวิ่งผ่านไทยไปมาเลเซีย สิงคโปร์ได้

ทางด้านระบบราง ใน 10 ปีข้างหน้าไทยจะลงทุนอีก 1 แสนล้านบาท พัฒนารถไฟให้มีศักยภาพขนส่ง ต่อไปทางรางจะเป็นการขนส่งในอนาคต และจะมีการก่อสร้างสถานีขนส่งสินค้าขึ้นในภูมิภาคที่ศิลาอาสน์ จังหวัดอุตรดิตถ์ ท่าพระ จังหวัดขอนแก่น กุดจิก จังหวัดนครราชสีมา และทุ่งโพธิ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

การขนส่งทางน้ำ ที่เป็นการขนส่งดั้งเดิม ใช้ทุนสูง และเป็นการขนส่งเฉพาะกิจ ทำให้มีผู้ประกอบการเข้ามาน้อย ปัจจุบันไทยมีท่าเรือระหว่างประเทศ 8 แห่ง ท่าเรือชายฝั่งและลำน้ำ 146 แห่ง โดยเฉพาะในเขตอยุธยาขณะนี้จะมีโกดัง ไซโล และท่าเรือที่ทันสมัยมากขึ้น

สำหรับการขนส่งทางอากาศ ปัจุบันไทยมีสนามบินระหว่างประเทศ 6 แห่ง และในประเทศ 31 แห่ง ขณะนี้กระทรวงคมนาคมกำลังพิจารณาเรื่องการใช้ประโยชน์ สนามบินดอนเมืองเป็นศูนย์ซ่อมเครื่องบินในภูมิภาคนี้ ส่วนสนามบินสุวรรณภูมิเปิด มา 2 ปี มีผู้โดยสาร 36 ล้านคนแล้ว ในปีนี้คาดว่าจะสูงถึง 45 ล้านคน เต็มพอดี ต้องลงทุนขยายในเฟส 2

สำหรับเป้าหมายของกระทรวงคมนาคมในระดับภายในประเทศที่ตั้งไว้คือ 1.ลดต้นทุนขนส่ง สนับสนุนการขนส่งต่อเนื่องหลากรูปแบบ (Modal Shift) เพิ่มปริมาณการขนส่งทางรางจาก 2% เป็น 10% 2.พึ่งการขนส่งทางน้ำ-ทางรางเป็นหลัก ปรับการขนส่งทางถนนเป็น Feeder แทน 3.การพัฒนารถไฟรางคู่ 4.การพัฒนาระบบ Hub&Spoke ผู้ประกอบการต้องมารวมตัวกันจะช่วยเพิ่มศักยภาพการขนสินค้าเข้า-ออกได้มากขึ้น รวมทั้งการนำสินค้าจากประเทศเพื่อนบ้านส่งออกไปต่างประเทศ

ตามแผนของกระทรวงคมนาคมใน 5 ปีข้างหน้า มีแผนใช้งบประมาณ 1 ล้านล้านบาท ขยายรางคู่อีก 586 กิโลเมตร ถนนปลอดฝุ่นอีก 7,200 กิโลเมตร ทางน้ำ สร้างท่าเรือน้ำลึกปากบารา ทางอากาศ ขยายท่าอากาศยานสุวรรณภูมิระยะที่ 2 รองรับผู้โดยสารได้ 60 ล้านคน เป็นต้น

ส่วนเป้าหมายในระดับ International คือ "LOGISTICS HUB&TRADE CENTER" โดยจะพัฒนาท่าเรือน้ำลึกด้านทะเลอันดามัน และพัฒนาระบบรถไฟรางคู่ ส่วนทิศทางการขนส่งสินค้า ไทยต้องเป็น Gate Way สินค้าต้องมารวมที่ไทยก่อนจัดระบบส่งออก โดยอาศัยข้อตกลงเหลี่ยมเศรษฐกิจต่าง ๆ กับประเทศเพื่อนบ้าน เส้นทางระเบียงเศรษฐกิจ East-West Economic Corridore จากพม่า-ไทย-สปป.ลาว-เวียดนาม และเส้นทาง คุนหมิง-สปป.ลาว-ไทย ขับรถยนต์จากจีนมาไทยระยะทาง 2,000 กิโลเมตรอันตราย จึงจะมีการปัดฝุ่นโครงการสร้างทางรถไฟจากเด่นชัย จังหวัดแพร่-เชียงราย-เชียงของ เชื่อม สปป.ลาวและจีนระยะทาง 326 กิโลเมตร